Dış Güvenlik

Suriye iç savaşının 10 yıllık kısa özeti

Suriye’deki iç savaş 11’inci yılına girdi. İşte hemen yanı başımızda yaşanan Suriye iç savaşının kısa özeti…

Suriye iç savaşının 10 yıllık kısa özeti

Suriye’deki iç savaş 11’inci yılına girdi. İşte hemen yanı başımızda yaşanan Suriye iç savaşının kısa özeti…

SURİYE İÇ SAVAŞININ KISA ÖZETİ

17 Aralık 2010’da Tunus’ta 26 yaşındaki Muhammed Buazizi’nin kendini yakmasıyla başlayan Arap Baharı, çok kısa bir süre sonra Suriye’ye sıçradı.

Suriye’deki ayaklanmanın fitilini 15 Mart 2011’de ülkenin güneyindeki Dera ilinde bir grup öğrencinin okul duvarına, “Ey doktor (Beşşar Esed) şimdi sıra sana geldi” yazmasıyla başladı.

SOKAK HAREKETİ İÇ SAVAŞA DÖNÜŞTÜ

Dera’da başlayan reform talepleri ülkenin büyük bir kesimine yayıldı. Esed, halkı terörist ilan etti ve güvenlik güçlerini halkın üzerine sürdü.

2012 yılında rejimin güç kullanması sonucu silahlar konuşmaya başladı. Muhalifler Özgür Suriye Ordusu çatısı altında birleşip silahlı direnişe geçti.

Cenevre’de siyasi geçiş müzakereleri başlarken, Suriye’de “köşe kapmaca” devam ediyordu. Terör örgütü YPG/PKK, Aynularab (Kobani) ve Afrin ile Haseke’nin Amude ilçesini çatışmadan rejimden devralmıştı.

Esed’in düşmesi an meselesiyken ilk cansuyu İran ve Lübnan Hizbullah’ından geldi. Rejim 2013 baharından itibaren muhaliflere karşı denge kurmaya başladı. Rusya’nın 2015 yılında savaşa dahil olmasıyla birlikte işin rengi değişti.
ABD’de de “hilafet” ilan eden DEAŞ bahanesiyle YPG/PKK’ya destek veriyordu. YPG/PKK, ABD’nin 4 ay süren yoğun hava desteğiyle Aynularab’ı DEAŞ’tan aldı. Böylece ABD-YPG/PKK ittifakı resmen başlamış oldu.

Suriye’deki DEAŞ ve YPG/PKK varlığı Türkiye için büyük dert olmaya başlamıştı. Darbe girişiminden sonra 24 Ağustos 2016’da Türk Silahlı Kuvvetleri ve Suriye Milli Ordusu, Fırat Kalkanı Harekatı’nı başlattı. Suriye’nin kuzeyinde 2 bin 55 kilometrekare alan, DEAŞ’tan temizledi.

2017’de Türkiye ve Rusya’nın hamleleriyle ilk Astana toplantısı düzenlendi. Cenevre’de rejim ve muhalefet arasında görüşmeler yeniden başlamıştı.

Türkiye’nin sınır güvenliği problemleri devam ediyordu. Ocak 2018’de Türkiye, Afrin’deki terör örgütleri YPG/PKK-DEAŞ’a karşı Zeytin Dalı Harekatı’nı başlattı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Rus mevkidaşı Vlademir Putin, 2018’de İdlib’deki ateşkesi koruma altına alan Soçi mutabakatını imzaladı. Ancak İdlib’te silah sesleri hiç susmayacaktı. Rusya’nın da desteğiyle rejimin ihlalleri hiç bitmedi. Mutabakattan bu yana rejim ve destekçilerinin İdlib’e saldırılarında yaklaşık 2 bin sivil hayatını kaybetti.

9 Ekim 2019’da Türkiye yeni bir harekât başlattı. Türk Silahlı Kuvvetleri, Suriye Milli Ordusu’yla Suriye’nin kuzeyinde PKK/YPG ve DEAŞ terör örgütlerine karşı Barış Pınarı Harekatı’nı yürüttü.

27 Şubat-5 Mart 2020 tarihleri arasında Türkiye, İdlib’de ateşkes gözlem misyonu yürüten 34 askerini şehit eden rejim unsurlarına karşı Bahar Kalkanı Harekatı’nı icra etti.

Esed rejiminin en önemli adamlarından Dışişleri Bakanı Velid Muallim öldü. Yerine yardımcısı Feysal Mikdad geldi. 08 Mart 2021 tarihinde ise Beşşar Esed ve eşi Esma Esed Kovid-19’a yakalandı. Durumu ağırlaşan Esed çifti tedavi için apar topar Moskova’ya götürüldü.

MİLYONLARCA SİVİL YERİNDEN OLDU

Suriye’nin 2011 yılı öncesi nüfusu yaklaşık 23 milyondu. 6,6 milyon Suriyeli ülkesini terk etmek zorunda kaldı. Bu kişilerin yaklaşık 3,6 milyonuna Türkiye tek başına ev sahipliği yapıyor. Suriye’de 13 milyon sivil de yardıma muhtaç hale getirildi.

ÜLKE TOPRAKLARINDAKİ HAKİMİYET DURUMU

suriye-harita

Türkiye ve Rusya’nın 5 Mart 2020’de vardığı mutabakatın ardından geçen sürede çatışan tarafların ülke toprakları üzerindeki hakimiyet durumunda henüz bir değişiklik olmadı.

Rejim ve destekçileri ülkenin yaklaşık yüzde 60’ına hakim… Rejim; Dera, Kuneytire, başkent Şam, Lazkiye, Tartus ve Humus’u tümüyle elinde tutuyor… Hama, Halep ve Deyrizor illerinin merkezine de rejim güçleri hakim.

Muhalifler ise Türkiye’nin alan açtığı bölgede hakim; İdlib Gerginliği Azaltma Bölgesi, Fırat Kalkanı Harekatı bölgesi, Zeytin Dalı Harekatı’yla terörden temizlenen Afrin ilçesi, Fırat Nehri’nin doğusunda Barış Pınarı Harekatı’yla kurtarılan Tel Abyad ve Rasulayn ilçeleri…

Başta ABD olmak üzere birçok ülkenin desteğini alan terör örgütü YPG/PKK, ülkenin kuzeyindeki Münbiç ve Tel Rıfat ilçeleri ile Fırat’ın doğusundaki bölgeleri işgal altında tutuyor.

Terör örgütü DEAŞ ise Humus çölü olarak bilinen ve Esed rejimi kuşatmasındaki küçük bölgede varlığını sürdürüyor.

suriye-harita
Kaynak: suriyegundemi.com

İDLİB’DE 1 YILLIK ATEŞKES

Türkiye, Rusya ve İran’ın katıldığı, 4-5 Mayıs 2017’deki Astana toplantısında, İdlib ve komşu illerin (Lazkiye, Hama ve Halep vilayetleri) bazı bölgeleri, Humus ilinin kuzeyi, başkent Şam’daki Doğu Guta ile ülkenin güney bölgeleri (Dera ve Kuneytra vilayetleri) olmak üzere 4 “Gerginliği Azaltma Bölgesi” meydana getirilmişti.

Ancak rejim ve İran destekli teröristler, Rusya’nın da havadan verdiği destekle birlikte 4 bölgeden 3’ünü ele geçirdi ve sonra da İdlib’e yöneldi. Mayıs 2019’da İdlib’in önemli bir bölümünü ele geçirdiler.

5 Mart 2020’de Türkiye ve Rusya arasında Moskova’da yeni bir mutabakata varıldı. Yürürlüğe giren ateşkesin üzerinden geçen bir yılda en az 282 bin 500 sivil evine döndü.

Rejim güçlerinin zaman zaman ihlal ettiği ateşkes büyük ölçüde korunuyor.

EKONOMİK KRİZ DERİNLEŞİYOR

Esed rejimi kontrol ettiği bölgelerde, destekçilerinin bile temel ihtiyaçlarını karşılayamıyor.  İç savaş öncesinde 1 dolar yaklaşık 50 Suriye Lirası’na denk gelirken, bugün 1 dolar yaklaşık 4000 Suriye Lirası’na tekabül ediyor. 

İÇ SAVAŞIN AĞIR BİLANÇOSU

Son rakamlar göre Esed güçleri, 14 bin 315’i işkence ederek öldürdü. 400 bin kişi de halen alıkoyuluyor. İç savaşta sağlık tesislerinin en az 863 kez çatışan taraflarca hedef alındığı ifade edilen raporda, en az 859 sağlık çalışanının öldürüldüğü kaydedildi.

Esed rejimi savaşın başlamasından bu yana toplamda 217 kez kimyasal silah saldırısı düzenledi. Şam’ın Doğu Guta bölgesinde 21 Ağustos 2013 tarihinde 1400’ün üzerinde sivili öldürdüğü kimyasal silah saldırısı hafızalardan silinmedi.

YORUMLAR (1)

  1. Erol volkan diyorki:

    Suriye; Anaokulundan universitelere kadar her sinifta ders olarak okutulmasi gereken hayati onemde bir meseledir.
    Suriyedeki nufus orani % 8 olan Nusayrileri % 85’lik Ehli-Sunnetin basina kim bela etti ve 60 yildir kim NEDEN ve NASIL iktidarda tutuyor?
    2011 yilinda fiili olarak Suriyedeki ic savasa mudahil olan şii KILIFLI Mecusi-Fars-iran: 10 yildir israil/ABD, Avrupa ve Rusya ile ortak hareket ederek Muslumanlari katlediyor!?.
    Mecusi-Fars-iran, şiilikle beyinlerini yikadigi iran’daki 53 milyon Turku de kullaniyor Irak ve Suriyedeki şii Turkleri de kullaniyor Afganistan’dan getirdigi Turkleri de kullaniyor.
    10 yildir bolgedeki şii Turklere Sunni Turkleri katlettiriyor!?
    Bunun bir hesabi, muhasebesi yapilmali degil mi? 200 tane universite niye var ne ise yariyorlar?
    Irakli şii bir Turk-men gencinin bizim Başika’daki ussumuze gidip: “Gidin burdan…” diye oradaki Turk asgerini tehdit etmesinin bir hesabi yapilmali!
    1040 Dandanakan’da ayni safta, ayni Ehli-Sunnet mezhepte olduklarimiz BUGUN NEDEN şiiler? şiilik adina kan kardesi Turkleri NEDEN katlediyorlar?
    islamin 4 buyuk halifesini hadsizce yargilamak, birini digerlerine ustun tutmak, hatta beygamberden s.a.v bile ustun tutmak, sahabeye hakaret etmek, Ehlibeyt’i alcakca, iblisce istismar etmek Muslumanlik degildir!
    şiilik islamdan degildir, şiiler Musluman degildir. ingliz urunu Vahabi-Selefi islamdan degildir.
    T.C Dinyaneti bu konuda NEDEN aciklama yapmaz?

İlgili Haberler

ÜYE GİRİŞİ

KAYIT OL